Homoseksualnost se smatrala nečim što se samo po sebi razumije

U antici poštovana, zatim griješna, a kasnije kazneno progonjena i čak proglašavana bolešću... Pred vama je kratak sažetak povijsti odnosa društva prema homoseksualnosti.

Povijesni pogledi na homoseksualnost

U antičkoj Grčkoj homoseksualni su odnosi bili prihvaćeni, a na nekim društvenim područjima čak i očekivani. Smatra se da je istospolna usmjerenost bila vrlo raširena među Keltima i nomadima iz ruskih stepa i Male Azije. Tek u 7. stoljeću se pojavio prvi svjetovni zakon, koji je kriminalizirao 'sodomiju', a u sjevernoj i istočnoj Europi kazneni zakoni nisu uključivali homoseksualnost sve do 13. stoljeća. Kasniji odnosi prema homoseksualnosti u zapadnom svijetu uglavnom su bili utemeljeni na židovsko-kršćanskim moralnim načelima po kojima su istospolne sklonosti nemoralne i griješne. Ipak, je kao i mnogi drugi grijesi seksualnost bila promatrana kao izraz čovjekove slabosti, a ne kao duševna bolest ili preuzimanje određenog tipa osobnosti. To kasnije gledanje na homoseksualnost, po kome se radi o patologiji razvilo se krajem 19. stoljeća. Početkom 20. stoljeća su psihoanalitičari gledali na homoseksualce kao na žrtve pogrešnog razvoja. Austrijski liječnik i psihijatar Sigmund Freud, otac psihoanalize, je gledao na homoseksualnost kao na odstupanje od normalnog stanja. Zadnje se vrijeme znanstvenici bave proučavanjem bioloških odnosno socioloških izvora spolne orijentiranosti. 1993. godine bilježimo studiju, s kojom se pokušalo identificirati genske pokazatelje za spolnu orientaciju, iako istraživanje nije dalo prave rezultate.

Homoseksualcima su se podsmjehivali i zatvarali ih

U prvoj polovici 20. stoljeća odnos društva prema homoseksualnosti bio je izrazito negativan. Istospolne su aktivnosti bile skrivane, o njima se govorilo samo potajno, a homoseksualni spolni odnosi među odraslima koji su ih željeli, bili su kažnjivi. Homoseksualci su bili na meti stereotipova i predrasuda, podsmjeha i zgražanja. Gejeve se smatralo poženstvenjenima, a lezbijke muškobanjastima; i jedni i drugi su bili opsjednuti seksom, bez samokontrole i nemoralni. Često se sumnjalo i da istospolno usmjereni spolno zloupotrebljavaju djecu. U tridesetim godinama 20. stoljeća i tijekom drugog svjetskog rata u nacističkoj su Njemačkoj progonili homoseksualce i zatvarali ih u koncentracijske logore, slično kao i ostale koji se nisu uklapali u predodžbu o velikoj arijevskoj rasi.

Kinseyeve studije se prevagnule

Tek zadnje vrijeme se u zapadnim društvima počinju mijenjati predrasude glede homoseksualnosti. Prvi veći pomak se dogodio na osnovu dva poznata članka slavnog američkog biologa Alfreda Charlesa Kinseya, Spolno ponašanje kod muškaraca i Spolno ponašanje kod žena. Iako su ta dva istraživanja pretjeravala u ocjenama glede rasprostranjenosti homoseksualne populacije, svejedno su ponudili realniju sliku homoseksualnosti i na taj način ju demistificirali. Za razliku od ostalih studija u kojima se homoseksualnost povezivala s medicinskim odnosno psihološkim oštećenjima, Kinseyevi članci govore o homoseksualcima van kliničnog okruženja. Kinsey je pronašao homoseksualce u gotovo svim društvenim slojevima, odgojene u različitim društvenim okolnostima i vjerovanjima. Američki psihiatrijski zbor je na osnovu ta sva znanstvena istraživanja 1973. godine homoseksualnost konačno odvojila sa popisa duševnih oboljenja, a 1980. godine ju je maknula i iz dijagnostičkog i statističkog priručnika psihijatara. Slovenska republika je  homoseksualnost dekriminalizirala tek 1976. godine, a jedan od najpoznatijih slovenskih psihologa i mislilaca Anton Trstenjak je o homoseksualcima još 1987. pisao kao o socijalnim psihopatima. Homofobija je u suvremenom društvu još uvijek prisutna, ali se odnos prema istospolno orijentiranima - iako polagano - ustrajno poboljšava.

###SCROLLER###